
Mục lục:
Freelancer là gì mà những năm gần đây, các công ty tại Việt Nam cũng như toàn cầu có xu hướng tuyển nhân sự tự do thay vì thuê nhân viên part-time, thậm chí là full-time. Do vậy, ngày càng có nhiều người từ bỏ hình thức làm việc truyền thống, tìm đến các công việc freelance để linh hoạt về giờ giấc và địa điểm làm việc hơn.
Trong bài viết này, Cake sẽ cung cấp các thông tin tổng quan về xu hướng làm việc này, qua đó bạn sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về nghề freelancer.
Freelance có thể được hiểu là làm việc tự do, hay một loại hình tự kinh doanh. Thay vì được tuyển dụng bởi một công ty, những người làm các công việc freelance, tự quản lý và cung cấp dịch vụ của mình trên cơ sở hợp đồng hoặc dự án.
Các công ty thuộc mọi loại hình và quy mô có thể thuê freelancer để hoàn thành một dự án hoặc nhiệm vụ trong một khoảng thời gian thỏa thuận. Mặt khác, freelancer nhận thù lao, hoa hồng và chịu trách nhiệm đóng thuế, bảo hiểm y tế và lương hưu của chính họ.
Có vô số lý do khiến ngày càng có nhiều người theo đuổi nghề freelancer, dưới đây là một số yếu tố chính:
Ngày càng có nhiều người theo đuổi con đường freelance, vậy họ là những ai, làm việc trong ngành nào? Hãy cùng tìm hiểu 15 công việc freelance phổ biến nhất hiện nay để hiểu thêm một ngày làm việc của họ.
Nghề viết tự do - freelance writing là gì? Freelance writing là một trong các công việc freelance cho người mới bắt đầu. Freelance writer sẽ chịu trách nhiệm sản xuất các loại văn bản được khách hàng yêu cầu mà không cần đến văn phòng. Một nhà văn tự do có thể chuyên về một lĩnh vực cụ thể hoặc viết đa dạng chủ đề, trong đó có:
Khách hàng cần các writer tự do vì họ thường không có đủ công việc cho một nhân viên toàn thời gian, trong khi đó, thuê freelancer giúp họ tiết kiệm tiền và thời gian đào tạo. Một cây bút tự do được trả công dựa trên số bài viết, số từ hoặc phí trả trước cho một dự án.

Dịch thuật tự do - freelance translator là một một trong những công việc freelance phổ biến hiện nay do sự thúc đẩy của toàn cầu hóa. Công việc này bao gồm việc dịch các tài liệu, văn bản, cuộc đối thoại trực tiếp hoặc được ghi lại, từ ngôn ngữ này sang một hoặc nhiều ngôn ngữ khác.
Để trở thành một dịch thuật viên tự do uy tín thì ngoài sự thông thạo ngoại ngữ, bạn còn phải là người viết và giao tiếp tốt, cũng như am hiểu về ngữ cảnh văn bản hoặc cuộc hội thoại. Để tránh được những sai sót trong quá trình dịch thì trước khi tìm việc làm freelance, bạn nên gắn bó với một agency để tích lũy kinh nghiệm.
Công việc của Graphic Designer bao gồm:
Một nhiếp ảnh gia tự do - hay freelance photographer nhận đảm nhiệm những photoshoot và các khâu hậu kỳ xung quanh những buổi chụp hình này. Đối tượng chụp của một freelance photographer rất đa dạng, tùy theo phong cách và sở trường riêng, họ có thể nhận chụp ảnh sản phẩm, phong cảnh, ảnh cưới, chân dung,....
Photography freelancer cũng có thể kiếm tiền bằng việc bán các tác phẩm của mình qua các website hoặc triển lãm/hội chợ nghệ thuật. Một trong những kênh hiệu quả để nhiếp ảnh gia tự do và những công việc freelance khác quảng bá thương hiệu cá nhân là qua portfolio.
Một giáo viên tự do - freelance teacher về cơ bản là một người làm việc độc lập trong ngành giáo dục thay vì gắn bó với trường học hay trung tâm.
Tùy vào phong cách giảng dạy, chuyên môn và nhu cầu của học sinh, những người chọn công việc freelance dạy học có thể giảng bài trực tuyến hoặc trực tiếp, dạy môn học thuật hoặc kỹ năng, gia sư 1-1 hoặc dạy theo nhóm, học viên nhỏ tuổi hoặc là người lớn.
Dù làm việc tự do nhưng trách nhiệm của giáo viên freelance lớn không kém giáo viên truyền thống, họ phải có kiến thức rất chuyên sâu về lĩnh vực giảng dạy, quan tâm đến sự phát triển của học viên và thực hiện đầy đủ các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp khác.
SEO là viết tắt của Search Engine Optimization - tối ưu hóa công cụ tìm kiếm. Đây là một phần quan trọng của chiến lược tiếp thị - marketing kỹ thuật số.
Vậy SEO freelancer, một loại nghề thuộc marketing freelancer là gì?
Đó là những người nhận sáng tạo và tối ưu hóa nội dung được xuất bản trên Internet để người dùng mạng có thể dễ dàng tìm thấy nội dung đó khi họ sử dụng các công cụ tìm kiếm như Google, Cốc Cốc hay Bing,.... Mục tiêu của SEO freelancer là tăng lưu lượng truy cập (traffic) cho một website được yêu cầu.

Nhập liệu tự do - data entry freelancer là một trong các công việc freelance phổ biến cho người mới bắt đầu. Công việc này tập trung vào việc sử dụng các phần mềm hoặc bảng tính (Microsoft Excel, Google Sheets, Apple iWork Number, LibreOffice Calc.) để nhập thông tin cho các khách hàng, công ty trên cơ sở hợp đồng.
Nhiệm vụ của nghề freelance nhập liệu có thể thay đổi linh hoạt tùy thuộc vào việc họ làm việc với ai. So với các công việc freelancer khác, data entry freelance không có đòi hỏi cao về bằng cấp và chỉ yêu cầu kỹ năng máy tính văn phòng.
Lập trình hay programming là một công việc dịch các mệnh lệnh của con người lệnh thành ngôn ngữ mà máy tính có thể hiểu được, được gọi là mã hay code. Đây là một trong những công việc dành cho freelancer có đòi hỏi về bằng cấp và chuyên môn cụ thể do tính chất phức tạp, nhưng cũng là nhóm nghề freelancer được săn đón nhất.
Vai trò của freelancer lập trình - Freelance Programmer/Developer rất phong phú, nhưng có thể được miêu tả bởi một quá trình căn bản gồm ba bước:
Một người nghiên cứu thị trường - Market Researcher có nhiệm vụ nghiên cứu thông tin về khách hàng, xu hướng bán hàng, sản phẩm hoặc dịch vụ của một doanh nghiệp để giúp họ phát triển các kế hoạch tiếp thị trong tương lai.
Nghề freelancer này có thể được thuê viết các báo cáo kinh doanh, đưa ra các nhận định, dự đoán xu hướng cũng như đề xuất các chiến lược kinh doanh.
Trợ lý ảo (Virtual Assistant) có thể đảm nhận vai trò như trợ lý cá nhân, trợ lý điều hành hoặc hỗ trợ hành chính từ xa. Tùy vào yêu cầu đặc thù của doanh nghiệp/cá nhân, Virtual Assistant có thể đảm nhiệm đa dạng các mảng công việc như:
Dựa trên nhu cầu thực tế của từng ngành nghề, mỗi trợ lý ảo sẽ chủ động tinh chỉnh quy trình làm việc để mang lại hiệu quả cao nhất cho khách hàng.
Freelancer tuyển dụng đảm nhiệm việc tìm kiếm và đề xuất những ứng viên phù hợp cho cá nhân, tổ chức hoặc doanh nghiệp đang có nhu cầu nhân sự.
Trong một số trường hợp, HR làm việc tự do chỉ phụ trách một phần nhất định của quy trình tuyển dụng, chẳng hạn như sàng lọc và cung cấp các hồ sơ ứng viên tiềm năng, mà không cần tham gia vào các bước như phỏng vấn hay hỗ trợ nhân sự mới hòa nhập môi trường làm việc.
Thu nhập của vị trí này thường được tính theo tỷ lệ phần trăm trên mức lương của ứng viên mà họ giới thiệu thành công.
Reviewer là những người đưa ra nhận xét hay chia sẻ trải nghiệm thực tế sau khi sử dụng một sản phẩm hoặc dịch vụ cụ thể (như ẩm thực, công nghệ, mỹ phẩm…), thông qua bài viết hoặc video.
Khác với nhiều công việc chỉ nhận thù lao trực tiếp từ doanh nghiệp, reviewer còn có thể gia tăng thu nhập nhờ lượt xem và mức độ tương tác trên các nền tảng nội dung.
Sở hữu chất giọng truyền cảm cũng có thể trở thành lợi thế để bạn trở thành freelancer.
Những công việc phổ biến trong lĩnh vực voice talent có thể kể đến như tư vấn và bán hàng qua điện thoại, chăm sóc khách hàng, thu âm audiobook, lồng tiếng cho video, game hoặc bài giảng trực tuyến…
Thông qua quá trình làm việc, bạn còn có cơ hội rèn luyện kỹ năng giao tiếp và nâng cao sự tự tin của bản thân.
Nếu sở hữu nền tảng chuyên môn vững chắc cùng kinh nghiệm trong các lĩnh vực như tài chính, bất động sản hay bảo hiểm, thì việc trở thành freelancer kế toán/tư vấn tài chính là một lựa chọn đáng cân nhắc.
Bạn có thể đảm nhận nhiều hạng mục như xử lý sổ sách kế toán, kê khai thuế hoặc tư vấn các hoạt động tài chính, bao gồm cả đầu tư chứng khoán.
Do đòi hỏi nhiều kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm thực tế, công việc này thường đi kèm với mức thu nhập hấp dẫn dành cho người có năng lực.
Theo đuổi nghề người mẫu tự do, Freelance Model, có thể mang đến cơ hội thú vị để bạn kiếm thu nhập bằng chính đam mê nghệ thuật/thời trang hoặc thế mạnh ngoại hình của mình mà không bị gò bó bởi một công ty quản lý.
Vậy chính xác freelance model là gì? Họ là những người tự phát triển và quảng bá hình ảnh cá nhân để tìm kiếm cơ hội trong ngành:
Có nhiều trang web freelancer uy tín mà bạn có thể tham khảo như:
Thị trường Việt Nam:
Toàn cầu:
Dưới đây là 4 bước cơ bản để bắt đầu hành trình trở thành freelancer cho bạn:
Khi tìm hiểu về freelancer, bạn nên xem xét kỹ lưỡng về phong cách sống và điều kiện của bản thân. Dưới đây là một số ưu & nhược điểm của các công việc freelance để bạn tham khảo trước khi đưa ra quyết định của riêng mình.
Ưu điểm của các công việc freelancer:
Nhược điểm của các công việc freelancer:
Để trở thành một freelancer thành công, bên cạnh việc không ngừng nâng cao khả năng chuyên môn, cải thiện kỹ năng mềm thì bạn cần phải thiết lập mục tiêu rõ ràng, duy trì kỷ luật.
Ngoài ra, khi nhận một công việc dù nhỏ hay lớn, bạn cũng cần làm hết sức mình. Nếu một khách hàng hài lòng, họ sẽ giới thiệu bạn cho nhiều người khác trong vòng tròn quan hệ của họ, và bạn sẽ có thêm nhiều khách hàng mới mà không phải mất tiền quảng cáo.
Freelancer không nhất thiết phải có bằng cấp. Quan trọng là bạn thể hiện được bản thân có kỹ năng, kinh nghiệm mà khách hàng đang tìm kiếm cho vấn đề của họ.
Bằng cấp có thể là một lợi thế nhưng không phải là yếu tố quyết định cho sự thành công của bạn.
Công việc freelancer không hề dễ. Bạn vừa phải tìm kiếm, tư vấn, chăm sóc khách hàng, quản lý các dự án nhằm đảm bảo đúng deadline vừa tìm cách duy trì nguồn thu nhập ổn định hằng tháng. Vậy nên, công việc này sẽ không phù hợp với những bạn chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc.
Bạn có thể bắt đầu con đường freelance bằng cách làm song song giữa công việc full-time và freelance. Khi cảm thấy bản thân đã vững thì bạn mới nghỉ hoàn toàn công việc văn phòng để trở thành freelancer toàn thời gian.
Làm freelance vẫn phải đóng thuế TNCN, nhưng không bắt buộc phải đóng BHXH nếu không ký hợp đồng lao động.
Tuy nhiên, freelancer có thể tham gia BHXH tự nguyện để hưởng trợ cấp thai sản, chế độ hưu trí và các chế độ khác.
Hơn ai hết, bạn là người hiểu rõ nhất bản thân mình có nên làm freelancer không, và thích hợp với nghề freelance gì. Tuy có sự thoải mái về thời gian và địa điểm làm việc nhưng cũng có rất nhiều thách thức nếu bạn quyết định theo đuổi hình thức làm việc này. Vì vậy, hãy cân nhắc thật kỹ mọi yếu tố bạn nhé!
Còn nếu bạn đang tìm việc freelance thì xem ngay trang web tuyển dụng Cake, để tham khảo các bản tin mới và uy tín nhất trong mọi lĩnh vực, ngành nghề. Chúc bạn nhiều thành công và may mắn!
Cake là một trong các trang web tuyển dụng uy tín, được nhiều doanh nghiệp và ứng viên lựa chọn. Dù bạn đang tìm việc full-time, remote hay thực tập thì đều có thể dễ dàng tiếp cận cơ hội nghề nghiệp mình mong muốn.

